ในยุคดิจิทัลที่ใคร ๆ ก็สามารถแสดงความคิดเห็นได้ผ่านโซเชียลมีเดีย เว็บไซต์รีวิว หรือ Google Map การเขียนรีวิวกลายเป็นกิจกรรมธรรมดาที่หลายคนทำโดยไม่ได้คิดอะไรมาก แต่คุณรู้หรือไม่ว่า “ข้อความไม่กี่บรรทัด” ที่คุณโพสต์อาจเข้าข่ายความผิดทางกฎหมายฐาน หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ซึ่งเป็นคดีอาญาที่มีโทษทั้งจำและปรับ
และหากคุณไม่เคยรู้เรื่องนี้มาก่อน นี่อาจเป็นบทความที่ช่วยให้คุณหลีกเลี่ยงการ โดนฟ้องเพราะรีวิว ได้อย่างทันท่วงที
หมิ่นประมาทโดยการโฆษณาคืออะไร?
หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา เป็นความผิดที่ระบุไว้ใน ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 โดยหมายถึงการ ใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม ด้วยการโฆษณา ไม่ว่าจะเป็นผ่าน
- หนังสือพิมพ์
- ภาพพิมพ์
- โทรทัศน์ วิทยุ
- โซเชียลมีเดีย
- เว็บไซต์
- หรือแม้แต่ระบบรีวิวต่าง ๆ เช่น Google Review, Facebook Review
หากข้อความที่โพสต์นั้นทำให้บุคคลอื่นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือเกลียดชัง ก็ถือว่าผิดทันที
โทษ: จำคุกไม่เกิน 2 ปี ปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
รีวิวไม่ระวัง อาจพังทั้งชีวิต
หลายคนเข้าใจผิดว่า “ถ้าเรื่องจริง ก็ไม่ผิด” แต่ในทางกฎหมาย ความจริงไม่ได้ปกป้องคุณเสมอไป หากคุณไม่สามารถพิสูจน์ได้ หรือใช้ถ้อยคำดูหมิ่น เสียดสี พาดพิงเกินกว่าเหตุ ก็สามารถถูกดำเนินคดีได้ทันที
ตัวอย่างเช่น รีวิวใน Google ที่กล่าวถึงพฤติกรรมของหมอว่า “พูดจาไม่ดี เหมือนหิวข้าว” หรือ “กลัวหมอฆ่าเรา” แม้เป็นความรู้สึกส่วนตัว แต่มีลักษณะพาดพิงเฉพาะเจาะจง และอาจสร้างความเสียหายให้กับชื่อเสียงของหมอและสถานพยาบาล ในกรณีเช่นนี้ เจ้าของข้อความสามารถ โดนฟ้องเพราะรีวิว ได้ไม่ยากเลย
ระวัง! สิ่งที่คุณโพสต์อาจกลายเป็นหลักฐานในศาล
ข้อควรรู้คือ แม้คุณจะลบข้อความไปแล้ว หากมีคนแคปไว้ ก็ยังสามารถใช้เป็นหลักฐานได้ และการอ้างว่า “ไม่ตั้งใจ” หรือ “แค่เล่าเรื่องจริง” ไม่ใช่ข้อแก้ต่างทางกฎหมายที่ศาลจะยอมรับ
ถ้าคุณเขียนรีวิวโดย
- ระบุชื่อหรือรายละเอียดที่ทำให้รู้ว่าเป็นใคร
- ใช้คำรุนแรง ดูหมิ่น หรือประจาน
- ไม่มีหลักฐานสนับสนุน
ข้อความของคุณอาจเข้าข่าย “หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา” ทันทีโดยไม่ต้องรอให้มีการแชร์เป็นจำนวนมาก
จุดเสี่ยงของการรีวิวที่หลายคนไม่รู้
- รีวิวพาดพิงบุคคลโดยไม่มีการเบลอหรือปกปิด
- ใช้คำพูดเชิงอารมณ์ เช่น “กลัวหมอฆ่า”, “แย่ที่สุดในชีวิต”
- วิจารณ์โดยไม่มีหลักฐาน เช่น ไม่พอใจแต่ไม่มีเอกสารหรือคลิปเสียงยืนยัน
- รีวิวแล้วมีผลให้คนอื่นเลิกใช้บริการหรือเข้าใจผิด
รีวิวอย่างไรให้ปลอดภัย ไม่เสี่ยงโดนฟ้องเพราะรีวิว?
1. ไม่ระบุตัวตนบุคคลชัดเจน
ใช้คำกลาง ๆ เช่น “พนักงานบางคน”, “แพทย์เวร” แทนชื่อบุคคล
2. มีหลักฐานรองรับ
หากเป็นประสบการณ์ส่วนตัว ควรมีใบเสร็จ ภาพ หรือเสียงเพื่อยืนยัน
3. เล่าเหตุการณ์โดยใช้ภาษาเป็นกลาง
หลีกเลี่ยงคำที่แสดงอารมณ์หรือเจตนาดูหมิ่น
4. แจ้งเรื่องกับสถานบริการก่อนรีวิว
การให้โอกาสสถานบริการแก้ไขก่อนโพสต์ อาจช่วยลดปัญหาได้
5. ไม่แชร์หรือเขียนซ้ำข้อความที่ไม่ใช่ของตัวเอง
แม้คุณจะแค่แชร์โพสต์จากผู้อื่น ถ้าเนื้อหานั้นผิดกฎหมาย คุณก็มีความผิดได้เช่นกัน
ข้อควรระวังสำหรับผู้เขียนรีวิวในปี 2025
หลีกเลี่ยงการระบุตัวตนบุคคลโดยชัดเจน
ไม่ควรใส่ชื่อ วันที่ เวลา หรือพฤติกรรมเฉพาะเจาะจงที่ทำให้ผู้อื่นสามารถระบุได้ว่า “ใคร” คือตัวบุคคลที่คุณกล่าวถึง
2. ใช้ภาษาที่สุภาพและกลางมากที่สุด
หากต้องการวิจารณ์ ควรใช้ถ้อยคำที่แสดงความรู้สึกในเชิงส่วนตัว เช่น “รู้สึกไม่ประทับใจ” “การสื่อสารไม่ตรงใจ” แทนการใช้ถ้อยคำดูหมิ่น
3. มีหลักฐานรองรับทุกข้อกล่าวหา
หากคุณจะเขียนว่าอีกฝ่ายพูดไม่ดี ทำพฤติกรรมไม่เหมาะสม ควรมีหลักฐาน เช่น ภาพ เสียง หรือเอกสารเพื่อป้องกันการถูกฟ้องกลับ
4. หลีกเลี่ยงการ “ประจาน” หรือเรียกเสียงดราม่า
การใช้ถ้อยคำหวือหวาอาจทำให้คนอ่านสนใจ แต่ก็ทำให้คุณเสี่ยงต่อการโดนฟ้องมากขึ้น
5. หากไม่มั่นใจ อย่าโพสต์ลงสาธารณะ
ทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดคือการแจ้งปัญหาโดยตรงกับสถานพยาบาล หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หรือทนายความ เพื่อช่วยไกล่เกลี่ยอย่างเป็นทางการ
สิ่งที่ผู้เขียนรีวิวควรรู้
- การเขียนข้อความลงโซเชียลมีเดียถือเป็น “การโฆษณา” ตามกฎหมายไทย
- แม้จะลบข้อความไปแล้ว หากมีคนแคปไว้ ก็สามารถใช้เป็นหลักฐานฟ้องได้
- การกล่าวหาผู้อื่นในที่สาธารณะโดยไม่มีหลักฐาน ถือว่าผิด แม้เจตนาไม่ร้ายก็ตาม
หากคุณถูกฟ้องจากการรีวิว ควรทำอย่างไร?
หากคุณเผลอโพสต์ข้อความแล้วได้รับหมายเรียกจากศาล สิ่งที่ควรทำคือ ติดต่อทนายความทันที เพื่อดำเนินการแก้ต่างในกระบวนการยุติธรรม
สำนักงานกฎหมายวงศกรณ์ พร้อมให้คำปรึกษาในทุกกรณีของการหมิ่นประมาท รวมถึงการต่อสู้คดีบนโซเชียลและโลกออนไลน์ เพราะเรารู้ว่า “ทุกคำพูดมีค่า และอาจมีราคาทางกฎหมายเสมอ”
ในยุคที่รีวิวมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของผู้คนแบบนี้ การโพสต์ทุกคำจึงไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ
เพราะหากไม่ระวัง คุณอาจเสี่ยงต่อการถูกดำเนินคดีข้อหา หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา และต้องเสียทั้งเงิน เวลา และชื่อเสียงได้ คลิก >>ปรึกษาทนาย<< หากต้องการคำปรึกษาทางกฎหมาย
อย่าคิดว่ารีวิวไม่ผิดกฎหมาย เพราะมีหลายคนแล้วที่ “โดนฟ้องเพราะรีวิว” โดยไม่ทันตั้งตัว