ในยุคดิจิทัลที่ใคร ๆ ก็สามารถแสดงความคิดเห็นได้ผ่านโซเชียลมีเดีย เว็บไซต์รีวิว หรือ Google Map การเขียนรีวิวกลายเป็นกิจกรรมธรรมดาที่หลายคนทำโดยไม่ได้คิดอะไรมาก แต่คุณรู้หรือไม่ว่า “ข้อความไม่กี่บรรทัด” ที่คุณโพสต์อาจเข้าข่ายความผิดทางกฎหมายฐาน หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ซึ่งเป็นคดีอาญาที่มีโทษทั้งจำและปรับ

และหากคุณไม่เคยรู้เรื่องนี้มาก่อน นี่อาจเป็นบทความที่ช่วยให้คุณหลีกเลี่ยงการ โดนฟ้องเพราะรีวิว ได้อย่างทันท่วงที

หมิ่นประมาทโดยการโฆษณาคืออะไร?

หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา เป็นความผิดที่ระบุไว้ใน ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 โดยหมายถึงการ ใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม ด้วยการโฆษณา ไม่ว่าจะเป็นผ่าน

• หนังสือพิมพ์
• ภาพพิมพ์
• โทรทัศน์ วิทยุ
• โซเชียลมีเดีย
• เว็บไซต์
• หรือแม้แต่ระบบรีวิวต่าง ๆ เช่น Google Review, Facebook Review

หากข้อความที่โพสต์นั้นทำให้บุคคลอื่นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือเกลียดชัง ก็ถือว่าผิดทันที

โทษ: จำคุกไม่เกิน 2 ปี ปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

รีวิวไม่ระวัง อาจพังทั้งชีวิต

หลายคนเข้าใจผิดว่า “ถ้าเรื่องจริง ก็ไม่ผิด” แต่ในทางกฎหมาย ความจริงไม่ได้ปกป้องคุณเสมอไป หากคุณไม่สามารถพิสูจน์ได้ หรือใช้ถ้อยคำดูหมิ่น เสียดสี พาดพิงเกินกว่าเหตุ ก็สามารถถูกดำเนินคดีได้ทันที

ตัวอย่างเช่น รีวิวใน Google ที่กล่าวถึงพฤติกรรมของหมอว่า “พูดจาไม่ดี เหมือนหิวข้าว” หรือ “กลัวหมอฆ่าเรา” แม้เป็นความรู้สึกส่วนตัว แต่มีลักษณะพาดพิงเฉพาะเจาะจง และอาจสร้างความเสียหายให้กับชื่อเสียงของหมอและสถานพยาบาล ในกรณีเช่นนี้ เจ้าของข้อความสามารถ โดนฟ้องเพราะรีวิว ได้ไม่ยากเลย

ระวัง! สิ่งที่คุณโพสต์อาจกลายเป็นหลักฐานในศาล

ข้อควรรู้คือ แม้คุณจะลบข้อความไปแล้ว หากมีคนแคปไว้ ก็ยังสามารถใช้เป็นหลักฐานได้ และการอ้างว่า “ไม่ตั้งใจ” หรือ “แค่เล่าเรื่องจริง” ไม่ใช่ข้อแก้ต่างทางกฎหมายที่ศาลจะยอมรับ

ถ้าคุณเขียนรีวิวโดย

• ระบุชื่อหรือรายละเอียดที่ทำให้รู้ว่าเป็นใคร
• ใช้คำรุนแรง ดูหมิ่น หรือประจาน
• ไม่มีหลักฐานสนับสนุน

ข้อความของคุณอาจเข้าข่าย “หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา” ทันทีโดยไม่ต้องรอให้มีการแชร์เป็นจำนวนมาก

จุดเสี่ยงของการรีวิวที่หลายคนไม่รู้

• รีวิวพาดพิงบุคคลโดยไม่มีการเบลอหรือปกปิด
• ใช้คำพูดเชิงอารมณ์ เช่น “กลัวหมอฆ่า”, “แย่ที่สุดในชีวิต”
• วิจารณ์โดยไม่มีหลักฐาน เช่น ไม่พอใจแต่ไม่มีเอกสารหรือคลิปเสียงยืนยัน
• รีวิวแล้วมีผลให้คนอื่นเลิกใช้บริการหรือเข้าใจผิด

รีวิวอย่างไรให้ปลอดภัย ไม่เสี่ยงโดนฟ้องเพราะรีวิว?

1. ไม่ระบุตัวตนบุคคลชัดเจน
ใช้คำกลาง ๆ เช่น “พนักงานบางคน”, “แพทย์เวร” แทนชื่อบุคคล

2. มีหลักฐานรองรับ
หากเป็นประสบการณ์ส่วนตัว ควรมีใบเสร็จ ภาพ หรือเสียงเพื่อยืนยัน

3. เล่าเหตุการณ์โดยใช้ภาษาเป็นกลาง
หลีกเลี่ยงคำที่แสดงอารมณ์หรือเจตนาดูหมิ่น

4. แจ้งเรื่องกับสถานบริการก่อนรีวิว
การให้โอกาสสถานบริการแก้ไขก่อนโพสต์ อาจช่วยลดปัญหาได้

5. ไม่แชร์หรือเขียนซ้ำข้อความที่ไม่ใช่ของตัวเอง
แม้คุณจะแค่แชร์โพสต์จากผู้อื่น ถ้าเนื้อหานั้นผิดกฎหมาย คุณก็มีความผิดได้เช่นกัน

ข้อควรระวังสำหรับผู้เขียนรีวิวในปี 2025

  หลีกเลี่ยงการระบุตัวตนบุคคลโดยชัดเจน
ไม่ควรใส่ชื่อ วันที่ เวลา หรือพฤติกรรมเฉพาะเจาะจงที่ทำให้ผู้อื่นสามารถระบุได้ว่า “ใคร” คือตัวบุคคลที่คุณกล่าวถึง

2.      ใช้ภาษาที่สุภาพและกลางมากที่สุด
หากต้องการวิจารณ์ ควรใช้ถ้อยคำที่แสดงความรู้สึกในเชิงส่วนตัว เช่น “รู้สึกไม่ประทับใจ” “การสื่อสารไม่ตรงใจ” แทนการใช้ถ้อยคำดูหมิ่น

3.      มีหลักฐานรองรับทุกข้อกล่าวหา
หากคุณจะเขียนว่าอีกฝ่ายพูดไม่ดี ทำพฤติกรรมไม่เหมาะสม ควรมีหลักฐาน เช่น ภาพ เสียง หรือเอกสารเพื่อป้องกันการถูกฟ้องกลับ

4.      หลีกเลี่ยงการ “ประจาน” หรือเรียกเสียงดราม่า
การใช้ถ้อยคำหวือหวาอาจทำให้คนอ่านสนใจ แต่ก็ทำให้คุณเสี่ยงต่อการโดนฟ้องมากขึ้น

5.      หากไม่มั่นใจ อย่าโพสต์ลงสาธารณะ
ทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดคือการแจ้งปัญหาโดยตรงกับสถานพยาบาล หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หรือทนายความ เพื่อช่วยไกล่เกลี่ยอย่างเป็นทางการ

สิ่งที่ผู้เขียนรีวิวควรรู้

• การเขียนข้อความลงโซเชียลมีเดียถือเป็น “การโฆษณา” ตามกฎหมายไทย
• แม้จะลบข้อความไปแล้ว หากมีคนแคปไว้ ก็สามารถใช้เป็นหลักฐานฟ้องได้
• การกล่าวหาผู้อื่นในที่สาธารณะโดยไม่มีหลักฐาน ถือว่าผิด แม้เจตนาไม่ร้ายก็ตาม

หากคุณถูกฟ้องจากการรีวิว ควรทำอย่างไร?

หากคุณเผลอโพสต์ข้อความแล้วได้รับหมายเรียกจากศาล สิ่งที่ควรทำคือ ติดต่อทนายความทันที เพื่อดำเนินการแก้ต่างในกระบวนการยุติธรรม

สำนักงานกฎหมายวงศกรณ์ พร้อมให้คำปรึกษาในทุกกรณีของการหมิ่นประมาท รวมถึงการต่อสู้คดีบนโซเชียลและโลกออนไลน์ เพราะเรารู้ว่า “ทุกคำพูดมีค่า และอาจมีราคาทางกฎหมายเสมอ”

ในยุคที่รีวิวมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของผู้คนแบบนี้ การโพสต์ทุกคำจึงไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ
เพราะหากไม่ระวัง คุณอาจเสี่ยงต่อการถูกดำเนินคดีข้อหา หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา และต้องเสียทั้งเงิน เวลา และชื่อเสียงได้ คลิก >>ปรึกษาทนาย<< หากต้องการคำปรึกษาทางกฎหมาย

อย่าคิดว่ารีวิวไม่ผิดกฎหมาย เพราะมีหลายคนแล้วที่ “โดนฟ้องเพราะรีวิว” โดยไม่ทันตั้งตัว

ในยุคโซเชียลมีเดีย การแสดงความคิดเห็น การโพสต์ การแชร์ หรือการเขียนวิพากษ์วิจารณ์ผู้อื่น กลายเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ทุกวัน แต่หลายครั้งสิ่งเหล่านี้ก็อาจนำไปสู่ข้อหา “หมิ่นประมาท” ได้โดยไม่รู้ตัว อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกกรณีของการพูดถึงคนอื่นในทางเสียหายจะถือว่าผิดเสมอไป เพราะ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 329 ได้ระบุข้อยกเว้นไว้อย่างชัดเจนว่า “พูดแล้วไม่ผิด” หากเข้าข่ายตามบทบัญญัติของกฎหมาย

บทความนี้จะพาคุณมาทำความเข้าใจว่า กรณีแบบไหนบ้างที่ กฎหมายถือว่าแม้จะเข้าข่ายหมิ่นประมาท แต่ก็ไม่ถือว่ามีความผิด เพราะเป็นการกระทำที่ชอบด้วยเหตุผล และอยู่ภายใต้ความคุ้มครองตามกฎหมาย

หมิ่นประมาทคืออะไร?

ตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 กำหนดว่า

“ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้นั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท”

โดยการ “ใส่ความ” อาจเกิดได้ทั้งจากคำพูด การเขียน การโพสต์ข้อความในโลกออนไลน์ การส่งข้อความส่วนตัว หรือการกระทำใด ๆ ที่สื่อให้ผู้อื่นเข้าใจว่าอีกฝ่ายไม่ดี จนส่งผลให้บุคคลนั้นเสียหาย

โทษของการหมิ่นประมาทมีตั้งแต่ จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และอาจหนักขึ้นหากกระทำต่อสาธารณะ (มาตรา 328)

กรณียกเว้น: “พูดแล้วไม่ผิด” ตามมาตรา 329

แม้ข้อความที่กล่าวจะทำให้ผู้อื่นเสียหาย แต่ หากมีเหตุผลอันชอบธรรม หรือเป็นการกระทำในลักษณะที่กฎหมายให้ความคุ้มครอง ก็ไม่ถือว่าเป็นความผิด ตัวอย่างข้อยกเว้นที่ชัดเจนตาม มาตรา 329 ได้แก่

1. การแสดงความคิดเห็นหรือข้อความในศาล

“ความเห็นหรือข้อความใด ๆ ที่คู่ความ ทนายความ หรือพยาน กล่าวหรือให้ไว้ในการพิจารณาคดีในศาล”

กรณีนี้ครอบคลุมถึงการให้การ การเบิกความ หรือการแสดงข้อเท็จจริงในชั้นศาล หากเป็นไปโดยสุจริต ย่อมไม่ถือว่ามีความผิดฐานหมิ่นประมาท แม้จะเป็นการกล่าวถึงผู้อื่นในทางเสียหาย

2. การติชมโดยสุจริต

“การแสดงความคิดเห็นหรือติชมโดยสุจริต”

ในเรื่องต่อไปนี้ กฎหมายถือว่าไม่เป็นความผิด หากกระทำโดยสุจริต:

• การติชมการกระทำของบุคคลเพื่อประโยชน์สาธารณะ
• การวิจารณ์เจ้าหน้าที่ของรัฐหรือผู้ดำรงตำแหน่งสาธารณะ
• การติชมในฐานะครู อาจารย์ หรือผู้บังคับบัญชา
• การติชมบุคคลที่เสนอเรื่องของตนเข้าสู่สาธารณะ เช่น นักร้อง ดารา นักการเมือง
• การแสดงความเห็นต่อผลงานที่ถูกเปิดเผยสู่สาธารณะ เช่น หนังสือ รายการทีวี เพลง หรือบทความ

ย้ำว่า ต้องทำโดยสุจริต ไม่เจตนาให้เสียหาย และอยู่ในขอบเขตที่เหมาะสม เช่น ตำหนิเพื่อสร้างสรรค์ ไม่ใช่ประจานหรือเหยียดหยาม

3. การปกป้องสิทธิหรือประโยชน์โดยชอบ

“การแจ้งข่าว การแสดงความคิดเห็น หรือกล่าวหาต่อเจ้าพนักงาน เพื่อให้ดำเนินการตามอำนาจหน้าที่”

หากคุณไปแจ้งความกับตำรวจ แจ้งเบาะแสกับเจ้าหน้าที่ หรือยื่นเรื่องร้องเรียนกับหน่วยงานของรัฐโดยสุจริต และมีหลักฐานว่ามีมูลจริง การกระทำเช่นนี้ไม่ถือว่าหมิ่นประมาท แม้จะมีการกล่าวถึงบุคคลอื่นในทางเสียหายก็ตาม

ตัวอย่างจริง ที่ “พูดแล้วไม่ผิด”

1.ลูกจ้างโพสต์ประจานนายจ้างที่ไม่จ่ายเงินเดือน
หากโพสต์โดยสุจริต พร้อมแสดงหลักฐาน และไม่มีเจตนาใส่ความเกินจริง ศาลอาจมองว่าเป็นการแสดงความคิดเห็นตามความจริง และเป็นประโยชน์แก่สาธารณะ

2.นักข่าววิจารณ์นักการเมือง
หากเสนอข้อมูลจากข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้ และไม่ได้ใช้ถ้อยคำดูหมิ่นรุนแรง ก็ถือว่าไม่เป็นความผิด

3.ชาวบ้านร้องเรียนเจ้าหน้าที่รัฐเรื่องทุจริต
หากมีพยานหลักฐาน หรือกล่าวหาต่อเจ้าหน้าที่ที่มีหน้าที่รับผิดชอบ ไม่ถือว่าหมิ่นประมาท

ทำอย่างไรถ้าถูกแจ้งความข้อหาหมิ่นประมาท?

หากคุณถูกกล่าวหาว่า “หมิ่นประมาท” และมั่นใจว่าการกระทำของคุณอยู่ในขอบเขตของข้อยกเว้นตามกฎหมาย ควรดำเนินการดังนี้

1.เก็บรวบรวมหลักฐาน ที่แสดงว่าเจตนาเป็นไปโดยสุจริต เช่น หลักฐานการไม่รับค่าจ้าง รูปภาพหรือแชตประกอบ ฯลฯ

2.ไม่โพสต์ตอบโต้เพิ่มเติม ที่อาจเข้าข่ายหมิ่นประมาทซ้ำ

3.ปรึกษาทนายความทันที เพื่อประเมินว่าเข้าข้อยกเว้นหรือไม่ และจะต่อสู้คดีอย่างไร

หมิ่นประมาทไม่ใช่ความผิดในทุกกรณี หากมีเจตนาโดยสุจริต

แม้จะถูกกล่าวหาว่าหมิ่นประมาท แต่หากการกระทำนั้น

• เป็นการติชมโดยสุจริตเพื่อประโยชน์สาธารณะ
• เป็นการแจ้งต่อเจ้าหน้าที่ที่มีหน้าที่
• เป็นความเห็นในชั้นศาล
• หรือเป็นการแสดงความคิดเห็นที่อยู่ในขอบเขตเหมาะสม

คุณอาจไม่มีความผิดตามกฎหมาย และสามารถใช้ข้อยกเว้นตามมาตรา 329 เพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ได้หากคุณหรือคนใกล้ตัวถูกกล่าวหาว่าหมิ่นประมาท อย่าเพิ่งยอมรับผิดหรือตกใจ ควรรีบปรึกษาทนายความโดยเร็ว เพื่อวางแนวทางสู้คดีให้ชัดเจน และรักษาสิทธิของตนอย่างเต็มที่ ปรึกษาทนายคดีหมิ่นประมาท คลิก >>ติดต่อเรา<<